Að lifa með opið hjarta

Hvernig lifir maður með opið hjarta?

Þessi spurning hefur fylgt mér, sérstaklega eftir að ég fór að finna varnirnar mínar mýkjast. Það er eins og eitthvað innra með mér hafi opnast, sem birtist mér í auknu rými. Tvær bækur hafa hjálpað mér að skilja þetta ferli betur; The Untethered Soul eftir Michael Singer og The End of Your World eftir Adyashanti.

Michael Singer talar um opið hjarta sem daglega iðkun. Ekki sem hugmynd eða andlegt markmið, heldur sem einfalt val, aftur og aftur. Í hvert sinn sem eitthvað gerist sem vill loka manni – orð, atvik, viðbrögð annarra – stendur maður frammi fyrir því vali að herða sig eða leyfa lífinu að fara í gegn.

Hann leggur áherslu á að loka ekki hjartanu, jafnvel þegar eitthvað er sárt. Ekki vegna þess að maður eigi að vera jákvæður eða þola allt, heldur vegna þess að það er lokunin sjálf sem verður að ónotum sem birtast í líkamanum, í taugakerfinu, í samskiptum okkar við heiminn.

Adyashanti nálgast þetta frá úr annarri átt. Hann talar um það sem gerist eftir vakningu, það þegar sjálfsmyndin sem hélt utan um allt byrjar að losna. Þá fellur ekki bara hugmyndin um hver maður er, heldur líka varnarkerfið sem hélt hjartanu lokuðu.

Það sem er hins vegar mikilvægt að taka fram er að það lifa með opið hjarta er ekki það sama og að vera markalaus. Opið hjarta þýðir ekki að maður segi alltaf já eða að maður setji sjálfan sig ekki í forgang. Það þýðir ekki að maður leyfi fólki að fara yfir mörk sín.

Munurinn liggur í því hvað eru mörk og hvað er lokun. Mörk koma úr skýrleika á meðan lokun kemur úr ótta. Ég hef upplifað að eftir því sem hjartað opnast, verða mörkin skýrari. Maður finnur hraðar hvað er rétt og hvað ekki. Maður þarf síður að réttlæta sig eða útskýra sig endalaust.

Að lifa með opið hjarta er því ekki passífni, heldur frekar djúp nærvera.

Þetta er heldur ekki eitthvað sem gerist einu sinni. Þetta er ekki afleiðing vakningar sem á sér stað á andartaki eða klárast á einhverjum tímapunkti, heldur stöðug æfing í mannlegu lífi, í samskiptum, í áföllum, í vonbrigðum, í ást. Suma daga gengur þetta vel, aðra alls ekki.

Stundum lokast hjartað og maður tekur ekki einu sinni eftir því fyrr en seinna. Stundum koma upp gömul varnarviðbrögð, gömul mynstur, gamall ótti. Það þýðir ekki að maður hafi tapað einhverju. Það þýðir bara að maður er manneskja.

Kannski er þetta það sem hvorki Singer né Adyashanti reyna að fegra, að opið hjarta er ekki öruggt ástand, heldur lifandi. Fyrir mig hefur felur þetta ekki í sér að vera kærleiksrík sama hvað, heldur frekar að velja hvernig ég bregst við, jafnvel þegar eitthvað er sárt.

Að herða mig ekki sjálfkrafa eða loka af vana, heldur vera til staðar og viðhalda samt mínum mörkum – að vera á sama tíma bæði opin sem og ábyrg.