Að vera til staðar

Við erum dugleg að segja fólki að það eigi að leita sér aðstoðar og segja frá ef því líður ekki nógu vel. En hvað með fólkið sem viðkomandi leitar til? Höfum við sjálf fengið einhverja kennslu í því hvernig við getum verið til staðar fyrir aðra þegar þeim líður illa?

Ef um alvarlegt tilfelli er að ræða er að sjálfsögðu mikilvægt að leita til sérfræðinga. En í mörgum tilfellum þarf manneskja kannski fyrst og fremst einhvern sem er tilbúinn til þess að hlusta.

Ef einhver sem er að glíma við vanlíðan myndi leita til þín, myndir þú kunna að sitja með viðkomandi eða fara strax í það að leita að lausn? Segja jafnvel að þetta reddist nú, að hugsa jákvætt, harka af sér eða gefa óumbeðin ráð?

Fyrir sumum virðist það eðlislægt að hlusta og vera til staðar, að sitja með fólki sem er að upplifa erfiðar tilfinningar án þess að reyna strax að breyta því sem það er að upplifa.

Aðrir eiga kannski erfiðara með það. Það getur verið erfitt að sitja með tilfinningum annarra þegar maður veit ekki alveg sjálfur hvað maður á að gera við sínar eigin.

Ef okkur finnst okkar eigin tilfinningar óþægilegar getur verið erfitt að sitja með tilfinningum annarra. Við viljum laga það sem er að eins fljótt og auðið er eða róa viðkomandi niður. Kannski viljum við einfaldlega að vandamálið hverfi.

En hvað ef við þjálfuðum okkur í einhverju öðru? Að vera til staðar, að hlusta, að leyfa annarri manneskju að finna það sem hún er að finna án þess að reyna strax að breyta því. Án þess að gefa ráð eða reyna að fá viðkomandi til þess að hætta að finna vegna þess að okkur sjálfum finnst það óþægilegt.

Hversu hjálplegt væri það ef við gætum verið aðeins betur til staðar fyrir hvert annað, sem fjölskylda, sem vinir, sem samstarfsfólk? Hvað ef við gætum verið til staðar fyrir hvert annað sem samfélag?

Hvað ef við lærðum þetta fyrr? Ef við vissum frá unga aldri að við ættum einhvern til þess að tala við um það sem bjátar á; erfiðleika í skóla, drama í vinahópnum, fyrstu ástarsorgina eða eitthvað erfitt heima fyrir.

Kannski myndum við læra að það að ræða málin leysir ekki endilega allt, en við myndum vita að tilfinningar megi koma, að þær líði hjá og að maður sé ekki einn. Væri það grunnur til þess að byggja á eftir því sem árin líða og vandamálin verða jafnvel stærri eða flóknari?

Kannski þurfum við einfaldlega fleiri manneskjur sem kunna að sitja hjá annarri manneskju þegar lífið verður erfitt, án þess að laga hana. Fólk sem getur setið með viðkomandi, án þess að vera í neinu flýti, eða án þess að segja henni hvernig henni ætti að líða, en geta þess í stað bara sagt: „Ég er hér. Segðu mér.“