Öryggi kemur á undan slökun

Það var ekki fyrr en nýlega sem ég áttaði mig á því að ég hef verið föst í survival mode eða varnarviðbrögðum líkamans.

Ekki þannig að ég væri stöðugt stressuð eða í augljósu áfalli, heldur á mun lúmskari hátt. Líkaminn minn var einfaldlega aðeins á verði. Alltaf aðeins að halda aftur af sér, að reyna að hafa stjórn á hlutunum.

Ég hélt lengi að svona væri ég bara – að þetta væri eðlilegt ástand. Að þreytan, spennan, orkuleysið og þessi stöðuga tilfinning um að eitthvað þyrfti að laga væru bara hluti af lífinu.

Í survival mode er líkaminn ekki að reyna að láta manni líða vel, heldur er hann að reyna að halda manni á lífi. Þá fer orkan síður í meltingu, sköpun eða gleði og frekar í að vera viðbúinn. Það er minna pláss fyrir hvíld, mýkt og raunverulega nærveru.

Það sem kom mér mest á óvart var ekki að ég hefði verið föst í viðbragðsstöðu, heldur að ég hefði ekki áttað mig á því fyrr. Ég hélt að ég þyrfti að búa yfir meiri aga, viljastyrk eða væri ekki að gera eitthvað rétt. En þetta snerist ekki um að gera betur heldur snerist þetta um ótta – um það að líkaminn upplifði ekki öryggi.

Ég upplifði það frá unga aldri að það var mikið talað um að þurfa að standa sig. Í skóla var gefið í skyn að maður yrði að leggja sig fram, fá góðar einkunnir og velja réttu leiðina annars … tja, annars eitthvað. Það var sjaldan sagt upphátt hvað myndi gerast en óttinn var alltaf til staðar undir yfirborðinu. Minna en 100% dugði ekki.

Sannleikurinn er samt sá að ég þurfi ekki allan þennan hræðsluáróður. Ég var þegar hrædd. Hrædd við að taka upp pláss, við að vera með vesen, við að vera fyrir. Hrædd við að vera til.

Þegar maður lifir svona lengi með þessari tilfinningu verður hún ósýnileg. Hún verður bara hluti af daglegu lífi manns. En líkaminn gleymir henni ekki.

Á einhverjum tímapunkti rann það upp fyrir mér að það myndi ekkert hættulegt gerast þó svo að ég slakaði aðeins á, en ég gat það engu að síður ekki fyrr en ég fann að ákveðið öryggi var til staðar. Það er ekki hægt að segja fólki að slaka bara á – líkaminn getur það ekki ef hann upplifir ekki öryggi. Og stundum kann maður það einfaldlega ekki enn.

Það sem hefur hjálpað mér er ekki að þvinga fram slökun, heldur að skapa meiri öryggistilfinningu hægt og rólega. Jarðtenging, núvitund, róleg líkamsvinna og yoga nidra eru ekki leiðir til að bæta sig, heldur leiðir til að minna líkamann á að hann sé óhultur.

Og þegar líkaminn fær að upplifa öryggi breytist margt, oft á einfaldan hátt. Meltingin mýkist. Orkan jafnast. Hugurinn hægir á sér. Þörfin fyrir að laga sjálfan sig stöðugt minnkar.

Ég er ekki komin á einhvern ákveðinn endapunkt. En ég er farin að þekkja muninn á því að lifa í viðbragðsstöðu og því að lifa við meiri öryggi. Og bara sú vitneskja gerir lífið aðeins auðveldara.

Þetta er kannski ekki spurning um hvað maður þurfi að laga, heldur hvar maður finnur aðeins meira öryggi. Slökunin kemur nefnilega ekki fyrst – það er öryggið sem kemur á undan.