Þegar þekking verður persónuleg

Ég sat nýlega námskeið um áföll, taugakerfið, tengslamyndun og skynúrvinnslu.

Á pappír var þetta faglegt námskeið ætlað þeim sem vinna með fólki á mismunandi æviskeiðum, en eins og stundum gerist með góða fræðslu fór ég fljótt að taka eftir því að þetta snerist ekki bara um skjólstæðinga, kenningar eða starfsvettvang, heldur líka um mig sjálfa og það hvernig ég fúnkera.

Ég hef lengi haft mikinn áhuga á áföllum, tengslum, meðvitund og því hvernig reynsla mótar okkur. Margt af því sem var farið yfir á námskeiðinu þekkti ég nú þegar, enda hef ég lesið mikið um taugakerfið, tengslamynstur og áhrif streitu á líkamann.

Það sem var nýtt fyrir mér var umræðan um skynúrvinnslu og hvernig við upplifum og vinnum úr áreiti úr umhverfinu. Sérstaklega hvernig fólk sem hefur orðið fyrir áföllum eða er með viðkvæmt taugakerfi getur verið stöðugt að vinna með meira álag en það gerir sér grein fyrir.

Það varð til þess að ég fór að velta fyrir mér hversu margar af þeim venjum sem ég hef stundum gagnrýnt í sjálfri mér gætu í raun verið leiðir sem taugakerfið mitt hefur fundið til að skapa öryggi og ró.

Af hverju leita ég svona oft í eitthvað að drekka, ekki bara vatn eða te, heldur kaffi, gos, orkudrykki eða jafnvel vín? Af hverju finnst mér svona gott að koma heim, setjast undir þunga sæng og hafa eitthvað í gangi í sjónvarpinu? Af hverju sæki ég svona mikið í heita potta eða löng böð?

Það sem námskeiðið hjálpaði mér að sjá var að þetta eru mögulega ekki bara „slæmar venjur“ eða skortur á aga, heldur leiðir sem taugakerfið mitt hefur fundið til að reyna að skapa það sem það hefur þurft mest á að halda hverju sinni.

Á námskeiðinu prófaði ég líka lituð gleraugu og tók strax eftir því hvernig vöðvarnir í kringum augun á mér slökuðu á. Það vakti mig til umhugsunar um hversu mikið álag líkaminn getur verið að vinna með allan daginn án þess að maður geri sér endilega grein fyrir því.

Það sem mér finnst líka athyglisvert er að ég hef nýlega tekið eftir því að ég finn ekki lengur fyrir sömu örmögnun eftir langa daga með fólki eins og ég gerði á meðan kerfið mitt var fast í viðbragðsstöðu.

Í staðinn finn ég stundum fyrir mikilli virkni eða óróleika í líkamanum, eins og líkaminn sé loksins farinn að hafa meiri orku aftur. Þá fer ég að velta því fyrir mér hvort líf mitt þurfi ekki líka að breytast með því.

Um daginn fór ég til dæmis í langa göngu í góðu veðri, einfaldlega vegna þess að ég fann að líkami minn þurfti hreyfingu til að losa um þessa miklu virkni innra með mér. Það er ný reynsla fyrir mig.

Kannski þarf ég ekki lengur að lifa eins og manneskjan sem var alltaf að reyna að lifa af, heldur byrja að hlusta á þann líkama sem ég er með í dag.

Það sem skiptir mig mestu máli í þessu öllu saman er mögulega ekki að „laga“ sjálfa mig, heldur að nálgast mig af meiri mildi og forvitni. Að spyrja mig hvað það sé sem líkami minn þarfnast hverju sinni í stað þess að gagnrýna mig sjálfkrafa fyrir að vera ekki að gera hlutina „rétt.“

Við erum nefnilega öll ólík og það sem virkar fyrir einn virkar ekki endilega fyrir annan. Rétt eins og það sem maður þarfnast þegar maður er undir álagi, þegar maður vill slaka á eða þegar maður þarf hvíld eru ekki alltaf sömu hlutirnir.